แสงออโรรา
Aurorae
อัปเดตล่าสุด

ม่านแสงสีเขียวแดงม่วงที่เต้นระบำบนท้องฟ้าขั้วโลก เกิดจากอนุภาคจากดวงอาทิตย์ชนแก๊สในบรรยากาศชั้นบน
แสงออโรรา (แสงเหนือและแสงใต้) คือแสงที่เกิดในบรรยากาศชั้นบน ที่ความสูงราว 100 ถึง 300 กิโลเมตร เห็นเป็นม่านหรือริ้วแสงที่ขยับไหวได้ พบบ่อยในบริเวณใกล้ขั้วโลกทั้งเหนือและใต้
เกิดขึ้นได้อย่างไร
ดวงอาทิตย์ปล่อยอนุภาคมีประจุออกมาตลอดเวลาเป็นลมสุริยะ เมื่ออนุภาคเหล่านี้มาถึงโลก สนามแม่เหล็กโลกจะเบี่ยงส่วนใหญ่ออกไป แต่บางส่วนถูกนำทางตามเส้นแรงแม่เหล็กลงสู่บรรยากาศบริเวณใกล้ขั้วแม่เหล็ก อนุภาคชนกับอะตอมออกซิเจนและไนโตรเจน ทำให้อะตอมเหล่านั้นได้รับพลังงานแล้วปล่อยแสงออกมา หลักการคล้ายหลอดไฟนีออน
สีของออโรรา
- สีเขียว สีที่พบบ่อยที่สุด มาจากออกซิเจนที่ความสูงราว 100 ถึง 250 กิโลเมตร
- สีแดง มาจากออกซิเจนที่สูงกว่านั้น ซึ่งอากาศเบาบางมาก มักเห็นได้ชัดในช่วงพายุแม่เหล็กรุนแรง
- สีฟ้าและม่วง มาจากไนโตรเจน มักอยู่ที่ขอบล่างของม่านแสง
พายุสุริยะ
เมื่อดวงอาทิตย์ปลดปล่อยมวลคอโรนาก้อนใหญ่พุ่งมาทางโลก จะเกิดพายุแม่เหล็กโลก แสงออโรราจะสว่างขึ้นและขยายลงมายังละติจูดต่ำกว่าปกติ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2024 ซึ่งเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์มีกัมมันตภาพสูง พายุแม่เหล็กรุนแรงที่สุดในรอบราว 20 ปีทำให้ผู้คนเห็นออโรราได้ไกลลงมาถึงหลายพื้นที่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ส่วนพายุสุริยะที่รุนแรงที่สุดเท่าที่มีบันทึกคือเหตุการณ์คาร์ริงตันในปี ค.ศ. 1859 ซึ่งทำให้ระบบโทรเลขทั่วโลกขัดข้อง
พายุสุริยะรุนแรงอาจรบกวนดาวเทียม ระบบนำทาง GPS การสื่อสารวิทยุ และโครงข่ายไฟฟ้า การพยากรณ์สภาพอวกาศจึงมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ
ดาวเคราะห์ดวงอื่นก็มี
ดาวเคราะห์ที่มีบรรยากาศและสนามแม่เหล็กก็มีแสงออโรราเช่นกัน ดาวพฤหัสบดีมีออโรราที่สว่างและใหญ่กว่าโลกมาก เห็นได้ชัดในช่วงอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรด
คำศัพท์ในบทความนี้
- auroraแสงเหนือแสงใต้ (ออโรรา)
- magnetosphereแมกนีโตสเฟียร์
- Van Allen beltsแถบรังสีแวนอัลเลน
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ดวงอาทิตย์ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกที่สุด แหล่งพลังงานของสิ่งมีชีวิตบนโลก และเป็นดาวฤกษ์ธรรมดาดวงหนึ่งในดาราจักรทางช้างเผือก
- โลกในฐานะดาวเคราะห์ดาวเคราะห์ดวงเดียวที่รู้ว่ามีสิ่งมีชีวิต ด้วยน้ำเหลว บรรยากาศ สนามแม่เหล็ก และแผ่นเปลือกโลกที่เคลื่อนที่