หน้าหลัก › บทความดาราศาสตร์ › ปรากฏการณ์
ปรากฏการณ์

แสงออโรรา

Aurorae

อัปเดตล่าสุด

แสงออโรรา
ภาพ: NASA, Public domain (ย่อขนาดจากต้นฉบับ)

ม่านแสงสีเขียวแดงม่วงที่เต้นระบำบนท้องฟ้าขั้วโลก เกิดจากอนุภาคจากดวงอาทิตย์ชนแก๊สในบรรยากาศชั้นบน

แสงออโรรา (แสงเหนือและแสงใต้) คือแสงที่เกิดในบรรยากาศชั้นบน ที่ความสูงราว 100 ถึง 300 กิโลเมตร เห็นเป็นม่านหรือริ้วแสงที่ขยับไหวได้ พบบ่อยในบริเวณใกล้ขั้วโลกทั้งเหนือและใต้

เกิดขึ้นได้อย่างไร

ดวงอาทิตย์ปล่อยอนุภาคมีประจุออกมาตลอดเวลาเป็นลมสุริยะ เมื่ออนุภาคเหล่านี้มาถึงโลก สนามแม่เหล็กโลกจะเบี่ยงส่วนใหญ่ออกไป แต่บางส่วนถูกนำทางตามเส้นแรงแม่เหล็กลงสู่บรรยากาศบริเวณใกล้ขั้วแม่เหล็ก อนุภาคชนกับอะตอมออกซิเจนและไนโตรเจน ทำให้อะตอมเหล่านั้นได้รับพลังงานแล้วปล่อยแสงออกมา หลักการคล้ายหลอดไฟนีออน

สีของออโรรา

พายุสุริยะ

เมื่อดวงอาทิตย์ปลดปล่อยมวลคอโรนาก้อนใหญ่พุ่งมาทางโลก จะเกิดพายุแม่เหล็กโลก แสงออโรราจะสว่างขึ้นและขยายลงมายังละติจูดต่ำกว่าปกติ ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2024 ซึ่งเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์มีกัมมันตภาพสูง พายุแม่เหล็กรุนแรงที่สุดในรอบราว 20 ปีทำให้ผู้คนเห็นออโรราได้ไกลลงมาถึงหลายพื้นที่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน ส่วนพายุสุริยะที่รุนแรงที่สุดเท่าที่มีบันทึกคือเหตุการณ์คาร์ริงตันในปี ค.ศ. 1859 ซึ่งทำให้ระบบโทรเลขทั่วโลกขัดข้อง

พายุสุริยะรุนแรงอาจรบกวนดาวเทียม ระบบนำทาง GPS การสื่อสารวิทยุ และโครงข่ายไฟฟ้า การพยากรณ์สภาพอวกาศจึงมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ

ดาวเคราะห์ดวงอื่นก็มี

ดาวเคราะห์ที่มีบรรยากาศและสนามแม่เหล็กก็มีแสงออโรราเช่นกัน ดาวพฤหัสบดีมีออโรราที่สว่างและใหญ่กว่าโลกมาก เห็นได้ชัดในช่วงอัลตราไวโอเลตและอินฟราเรด

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยจากประเทศไทยแทบไม่มีโอกาสเห็นแสงออโรรา เพราะอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรและไกลจากขั้วแม่เหล็กโลกมาก ต้องเป็นพายุแม่เหล็กระดับรุนแรงที่สุดในรอบหลายร้อยปีเท่านั้น
เปิดในเว็บไซต์ NewTutorAstronomy ›

คำศัพท์ในบทความนี้

บทความที่เกี่ยวข้อง