อภิธานศัพท์ดาราศาสตร์ หมวด M

92 คำ พร้อมคำแปลภาษาไทยและความหมาย

M-sigma relation

ความสัมพันธ์ M-ซิกมา

ความสัมพันธ์ที่พบว่ามวลของหลุมดำมวลยวดยิ่งใจกลางดาราจักรแปรตามความเร็วกระจายตัวของดาวในดุมดาราจักรยกกำลังราว 4 ถึง 5 แสดงว่าหลุมดำกับดาราจักรเติบโตไปด้วยกัน

M87

ดาราจักร M87

ดาราจักรรีขนาดยักษ์ในกระจุกดาราจักรหญิงสาว มีไอพ่นพลังงานสูงพุ่งออกจากใจกลาง หลุมดำมวลราว 6,500 ล้านเท่าดวงอาทิตย์ที่ใจกลางเป็นหลุมดำแรกที่ถูกถ่ายภาพได้

Mach's principle

หลักของมัค

แนวคิดที่ว่าความเฉื่อยของวัตถุเกิดจากมวลทั้งหมดในเอกภพ ตั้งชื่อตาม แอ็นสท์ มัค มีอิทธิพลต่อไอน์สไตน์ตอนสร้างสัมพัทธภาพทั่วไป แต่ยังไม่มีรูปแบบที่ยอมรับเป็นกฎฟิสิกส์อย่างชัดเจน

MACHO

วัตถุ MACHO

วัตถุอัดแน่นมวลมากในฮาโลดาราจักร เช่น ดาวแคระน้ำตาลหรือหลุมดำ เคยเสนอเป็นคำอธิบายสสารมืด แต่การสำรวจไมโครเลนส์พบว่ามีไม่พอ

Magellan spacecraft

ยานแมกเจลแลน

ยานของ NASA ที่ใช้เรดาร์ทำแผนที่พื้นผิวดาวศุกร์ผ่านเมฆหนาได้เกือบทั้งดวง ปี ค.ศ. 1990 ถึง 1994

Magellanic Clouds

เมฆแมเจลแลน

ดาราจักรแคระบริวารของทางช้างเผือกสองดาราจักร คือเมฆแมเจลแลนใหญ่และเล็ก เห็นได้ด้วยตาเปล่าในซีกฟ้าใต้

magnetar

แมกนีทาร์

ดาวนิวตรอนที่มีสนามแม่เหล็กแรงมากเป็นพิเศษ อาจปะทุรังสีเอกซ์และรังสีแกมมาออกมาเป็นครั้งคราว

magnetic reconnection

การเชื่อมต่อใหม่ของสนามแม่เหล็ก

การที่เส้นสนามแม่เหล็กขาดแล้วต่อกันใหม่ ปล่อยพลังงานออกมาอย่างรวดเร็ว เป็นต้นเหตุของเปลวสุริยะและพายุแม่เหล็กโลก

magnetohydrodynamics

แมกนีโตไฮโดรไดนามิกส์

ศาสตร์ที่ศึกษาการเคลื่อนที่ของของไหลนำไฟฟ้า เช่น พลาสมา ร่วมกับสนามแม่เหล็ก ใช้อธิบายดวงอาทิตย์ ลมสุริยะ และแมกนีโตสเฟียร์ ย่อว่า MHD

magnetopause

แมกนีโทพอส

ขอบเขตด้านนอกของสนามแม่เหล็กโลกที่ความดันของสนามแม่เหล็กสมดุลกับความดันของลมสุริยะ

magnetosphere

แมกนีโตสเฟียร์

บริเวณรอบดาวเคราะห์ที่สนามแม่เหล็กของดาวเคราะห์ควบคุมการเคลื่อนที่ของอนุภาคมีประจุ ช่วยกันลมสุริยะ

magnification

กำลังขยาย

อัตราส่วนขนาดเชิงมุมของภาพที่เห็นผ่านกล้องต่อขนาดที่เห็นด้วยตาเปล่า เท่ากับความยาวโฟกัสกล้องหารด้วยความยาวโฟกัสเลนส์ใกล้ตา

magnitude

โชติมาตร

มาตราบอกความสว่างของวัตถุท้องฟ้าแบบลอการิทึม ค่ายิ่งน้อยยิ่งสว่าง ต่างกัน 1 โชติมาตรสว่างต่างกันราว 2.512 เท่า

main sequence

แถบลำดับหลัก

แถบในแผนภาพ H-R ที่ดาวส่วนใหญ่อยู่ เป็นช่วงที่ดาวหลอมไฮโดรเจนเป็นฮีเลียมในแกนกลาง ดวงอาทิตย์อยู่ในช่วงนี้

main-sequence fitting

การเทียบแถบลำดับหลัก

วิธีหาระยะทางของกระจุกดาว โดยเลื่อนแถบลำดับหลักในแผนภาพสีกับโชติมาตรของกระจุกให้ทับกับแถบลำดับหลักมาตรฐานที่รู้โชติมาตรสัมบูรณ์ ระยะที่ต้องเลื่อนคือโมดูลัสระยะทาง

main-sequence turnoff

จุดเลี้ยวออกจากแถบลำดับหลัก

จุดบนแผนภาพ H-R ของกระจุกดาวที่ดาวเริ่มออกจากแถบลำดับหลัก ใช้บอกอายุของกระจุกดาว ยิ่งจุดนี้ต่ำยิ่งแก่

major axis

แกนเอก

เส้นผ่านศูนย์กลางที่ยาวที่สุดของวงรี ผ่านโฟกัสทั้งสอง

Makemake

ดาวเคราะห์แคระมาคีมาคี

ดาวเคราะห์แคระในแถบไคเปอร์ เส้นผ่านศูนย์กลางราว 1,430 กิโลเมตร ค้นพบปี ค.ศ. 2005 ตั้งชื่อตามเทพเจ้าของชาวเกาะอีสเตอร์ มีดวงจันทร์ขนาดเล็ก 1 ดวง

Maksutov-Cassegrain telescope

กล้องโทรทรรศน์มักซูตอฟ-แคสสิเกรน

กล้องโทรทรรศน์แบบผสมเลนส์และกระจกที่มีเลนส์แก้ไขโค้งหนาด้านหน้า ตัวกล้องสั้น ภาพคมชัด เหมาะกับการดูดวงจันทร์และดาวเคราะห์

Mangalyaan

ยานมังคลายาน

ยานสำรวจดาวอังคารของอินเดีย เข้าสู่วงโคจรในปี ค.ศ. 2014 ทำให้อินเดียเป็นประเทศแรกในเอเชียที่ส่งยานไปโคจรรอบดาวอังคารได้ และสำเร็จตั้งแต่ครั้งแรก

mare

ทะเลบนดวงจันทร์ (มาเร)

ที่ราบกว้างสีคล้ำบนดวงจันทร์ เกิดจากลาวาบะซอลต์ไหลท่วมแอ่งในอดีต พหูพจน์คือ maria

Mars

ดาวอังคาร

ดาวเคราะห์ลำดับที่ 4 จากดวงอาทิตย์ เป็นดาวเคราะห์หินสีแดงจากเหล็กออกไซด์บนพื้นผิว มีดวงจันทร์สองดวงคือโฟบอสและดีมอส

Mars Reconnaissance Orbiter

ยานสำรวจดาวอังคาร MRO

ยานโคจรรอบดาวอังคารของ NASA ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2006 มีกล้อง HiRISE ที่ถ่ายพื้นผิวได้ละเอียดถึงราว 30 เซนติเมตร และเป็นสถานีถ่ายทอดสัญญาณให้ยานบนพื้นผิว

marsquake

แผ่นดินไหวบนดาวอังคาร

การสั่นสะเทือนของเปลือกดาวอังคาร ยานอินไซต์ตรวจพบได้ 1,319 ครั้งระหว่างปี ค.ศ. 2018 ถึง 2022 และใช้คลื่นที่เกิดขึ้นศึกษาชั้นเปลือก แมนเทิล และแก่นของดาว

Martin Ryle

มาร์ติน ไรล์

นักดาราศาสตร์วิทยุชาวอังกฤษ พัฒนาเทคนิคการสังเคราะห์ช่องรับแสงที่นำกล้องวิทยุหลายตัวมาทำงานร่วมกัน ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี ค.ศ. 1974 ร่วมกับแอนโทนี ฮิววิช

Masatoshi Koshiba

มาซาโตชิ โคชิบะ

นักฟิสิกส์ชาวญี่ปุ่น ผู้นำการสร้างเครื่องตรวจวัดคามิโอกันเด ซึ่งตรวจพบนิวทริโนจากซูเปอร์โนวา 1987A ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี ค.ศ. 2002

mass function

ฟังก์ชันมวล

ปริมาณที่คำนวณได้จากคาบและความเร็วแนวเล็งของดาวคู่ที่เห็นสเปกตรัมเพียงดวงเดียว ให้ค่าต่ำสุดของมวลดาวคู่ที่มองไม่เห็น ใช้บ่งชี้หลุมดำในระบบดาวคู่รังสีเอกซ์

mass loss

การสูญเสียมวล

การที่ดาวปล่อยมวลออกสู่อวกาศผ่านลมดาวฤกษ์หรือการปลดเปลือก มีผลมากต่อวิวัฒนาการของดาวมวลมากและดาวยักษ์

mass transfer

การถ่ายเทมวล

การที่สสารไหลจากดาวดวงหนึ่งไปยังดาวคู่ในระบบดาวคู่ เปลี่ยนวิวัฒนาการของดาวทั้งสอง

mass-energy equivalence

การสมมูลมวล-พลังงาน

ความสัมพันธ์ E = mc² ว่ามวลกับพลังงานเปลี่ยนรูปกันได้ ดาวฤกษ์ส่องแสงได้เพราะเปลี่ยนมวลบางส่วนเป็นพลังงานผ่านนิวเคลียร์ฟิวชัน

mass-luminosity relation

ความสัมพันธ์มวลกับกำลังส่องสว่าง

สำหรับดาวในแถบลำดับหลัก กำลังส่องสว่างเพิ่มตามมวลอย่างรวดเร็ว โดยประมาณแปรผันตามมวลยกกำลัง 3.5

Mauna Kea

ยอดเขาเมานาเคอา

ยอดภูเขาไฟสูงราว 4,200 เมตรบนเกาะฮาวาย อากาศแห้งและนิ่ง จึงเป็นที่ตั้งของหอดูดาวขนาดใหญ่หลายแห่ง

Maunder Minimum

ช่วงต่ำสุดมอนเดอร์

ช่วงราวปี ค.ศ. 1645 ถึง 1715 ที่พบจุดมืดบนดวงอาทิตย์น้อยมากผิดปกติ ตรงกับช่วงที่ยุโรปหนาวเย็นที่เรียกว่ายุคน้ำแข็งน้อย

Max Q

จุดแรงดันอากาศสูงสุด (แมกซ์คิว)

ช่วงที่จรวดได้รับแรงกดจากอากาศสูงสุดระหว่างทะยานขึ้น เกิดราว 1 นาทีหลังปล่อย เมื่อความเร็วสูงขึ้นมากแต่อากาศยังไม่เบาบาง

Maxwell-Boltzmann distribution

การกระจายของแมกซ์เวลล์และโบลซ์มันน์

การกระจายของอัตราเร็วของอนุภาคในแก๊สที่อุณหภูมิหนึ่ง แก๊สร้อนมีอนุภาคเร็วมากขึ้น ใช้อธิบายการหลุดรอดของบรรยากาศดาวเคราะห์ และอัตราปฏิกิริยานิวเคลียร์ในดาวฤกษ์

mean anomaly

มุมกวาดเฉลี่ย (มีนอะนอมาลี)

มุมสมมติที่เพิ่มขึ้นสม่ำเสมอตามเวลานับจากจุดใกล้สุด ใช้ร่วมกับสมการของเคปเลอร์หาตำแหน่งในวงโคจร

mean free path

ระยะเสรีเฉลี่ย

ระยะทางเฉลี่ยที่อนุภาคหรือโฟตอนเดินทางได้ก่อนชนหรือถูกดูดกลืนครั้งถัดไป ภายในดวงอาทิตย์มีค่าเพียงราวมิลลิเมตรหรือน้อยกว่า โฟตอนจึงต้องเดินแบบสุ่มนานนับหมื่นปีกว่าจะผ่านเขตแผ่รังสีออกมาได้

mean solar time

เวลาสุริยะเฉลี่ย

เวลาที่อิงดวงอาทิตย์สมมติซึ่งเคลื่อนที่สม่ำเสมอตลอดปี เป็นพื้นฐานของเวลาตามนาฬิกา

medium Earth orbit

วงโคจรระดับกลางรอบโลก

วงโคจรที่อยู่ระหว่างวงโคจรต่ำกับวงโคจรค้างฟ้า ราว 2,000 ถึง 35,786 กิโลเมตร เช่น ดาวเทียม GPS ที่ความสูงราว 20,200 กิโลเมตร

megaparsec

เมกะพาร์เซก

หน่วยระยะทางเท่ากับ 1 ล้านพาร์เซก หรือราว 3.26 ล้านปีแสง

Mercury

ดาวพุธ

ดาวเคราะห์ที่เล็กที่สุดและอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด โคจรรอบดวงอาทิตย์ทุก 88 วัน เห็นได้ใกล้ขอบฟ้าช่วงหัวค่ำหรือเช้ามืด

meridian

เส้นเมริเดียน

บนโลกคือเส้นที่เชื่อมขั้วโลกเหนือกับใต้ บนท้องฟ้าคือเมริเดียนฟ้าที่ผ่านขั้วฟ้าและจุดเหนือศีรษะ

meson

มีซอน

แฮดรอนที่ประกอบจากควาร์ก 1 ตัวกับแอนติควาร์ก 1 ตัว ไม่เสถียรและสลายตัวเร็ว เช่น ไพออน

mesosphere

ชั้นมีโซสเฟียร์

ชั้นบรรยากาศสูงราว 50 ถึง 85 กิโลเมตร เป็นชั้นที่เย็นที่สุด และเป็นที่ที่สะเก็ดดาวส่วนใหญ่ลุกไหม้กลายเป็นดาวตก

MESSENGER

ยานเมสเซนเจอร์

ยานของ NASA ลำแรกที่โคจรรอบดาวพุธ ปี ค.ศ. 2011 ถึง 2015 พบน้ำแข็งในหลุมอุกกาบาตที่ขั้วของดาวพุธซึ่งไม่เคยโดนแสงอาทิตย์

Messier catalog

บัญชีเมสสิเย

รายการวัตถุท้องฟ้าลึกที่สว่าง 110 รายการ เริ่มรวบรวมโดยชาร์ลส์ เมสสิเย ใช้รหัส M เช่น M31 และ M42

metallic hydrogen

ไฮโดรเจนโลหะ

สถานะของไฮโดรเจนภายใต้ความดันสูงมากจนนำไฟฟ้าได้เหมือนโลหะ พบลึกในดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ เป็นต้นกำเนิดสนามแม่เหล็กของดาวทั้งสอง

metallicity

ความเป็นโลหะ

สัดส่วนของธาตุที่หนักกว่าฮีเลียมในดาว ซึ่งนักดาราศาสตร์เรียกรวมว่าโลหะ ใช้บอกรุ่นและอายุโดยประมาณของดาว

meteor

ดาวตก

แสงวาบที่เกิดเมื่อสะเก็ดดาวพุ่งเข้าสู่บรรยากาศโลกด้วยความเร็วสูงจนร้อนและเรืองแสง

Meteor Crater

หลุมอุกกาบาตแบร์ริงเจอร์

หลุมอุกกาบาตในรัฐแอริโซนา สหรัฐอเมริกา กว้างราว 1.2 กิโลเมตร เกิดเมื่อราว 50,000 ปีก่อน เป็นหลุมอุกกาบาตบนโลกที่สภาพสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่ง

meteor shower

ฝนดาวตก

ช่วงที่เห็นดาวตกมากกว่าปกติและดูเหมือนพุ่งออกจากจุดเดียวกันบนท้องฟ้า เกิดเมื่อโลกโคจรผ่านธารเศษฝุ่นของดาวหางหรือดาวเคราะห์น้อย

meteor storm

พายุดาวตก

ฝนดาวตกที่มีอัตรามากเป็นพิเศษ มากกว่า 1,000 ดวงต่อชั่วโมง เช่น ฝนดาวตกลีโอนิดส์ในปี ค.ศ. 1833 และ 1966

meteorite

อุกกาบาต

ชิ้นส่วนของสะเก็ดดาวที่เหลือรอดจากการเผาไหม้ในบรรยากาศและตกถึงพื้นโลก

meteoroid

สะเก็ดดาว

เศษหินหรือโลหะขนาดเล็กที่โคจรในอวกาศ เล็กกว่าดาวเคราะห์น้อย เมื่อเข้าสู่บรรยากาศจะเกิดเป็นดาวตก

Metonic cycle

วัฏจักรเมตอน

คาบ 19 ปีที่เกือบเท่ากับ 235 เดือนจันทรคติพอดี ข้างขึ้นข้างแรมจึงกลับมาตรงวันที่เดิมทุก 19 ปี ใช้กำหนดการเพิ่มเดือนในปฏิทินสุริยจันทรคติ

metric tensor

เทนเซอร์เมตริก

ปริมาณทางคณิตศาสตร์ที่บอกวิธีวัดระยะทางและเวลาในกาลอวกาศแต่ละจุด เป็นตัวกำหนดเรขาคณิตและความโค้งของกาลอวกาศในสัมพัทธภาพทั่วไป

Michel Mayor

มีแชล มายอร์

นักดาราศาสตร์ชาวสวิส ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบดวงแรกที่โคจรรอบดาวคล้ายดวงอาทิตย์ คือ 51 Pegasi b ในปี ค.ศ. 1995 ร่วมกับดิดิเย เกโลซ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี ค.ศ. 2019

Michelson-Morley experiment

การทดลองของไมเคิลสันและมอร์ลีย์

การทดลองปี ค.ศ. 1887 ที่ใช้อินเทอร์เฟอโรมิเตอร์วัดความเร็วของโลกเทียบกับอีเทอร์ แต่ไม่พบความแตกต่างของอัตราเร็วแสงในทิศต่าง ๆ เลย ผลนี้ช่วยปูทางสู่ทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ

microgravity

สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ (ไมโครกราวิตี)

สภาพที่วัตถุดูเหมือนไร้น้ำหนักในยานที่โคจร ที่จริงแรงโน้มถ่วงยังมีอยู่มาก แต่ยานและทุกสิ่งในยานกำลังตกอิสระไปพร้อมกัน

micrometeorite

อุกกาบาตจุลภาค

อนุภาคจากอวกาศขนาดเล็กมาก มักเล็กกว่า 2 มิลลิเมตร ที่ตกถึงพื้นโลกโดยไม่ลุกไหม้หมด

micromoon

ไมโครมูน

ชื่อเรียกทั่วไปของดวงจันทร์เต็มดวงที่เกิดใกล้จุดไกลโลกที่สุด จึงดูเล็กกว่าซูเปอร์มูนราว 14%

microwave

ไมโครเวฟ

รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าความยาวคลื่นราว 1 มิลลิเมตรถึง 1 เมตร อยู่ระหว่างอินฟราเรดกับคลื่นวิทยุ

midnight sun

ดวงอาทิตย์เที่ยงคืน

ช่วงที่ดวงอาทิตย์ไม่ตกเลยตลอดวันในฤดูร้อนของบริเวณเหนือวงกลมอาร์กติกหรือใต้วงกลมแอนตาร์กติก

Mie scattering

การกระเจิงแบบมี

การกระเจิงแสงโดยอนุภาคที่มีขนาดใกล้เคียงหรือใหญ่กว่าความยาวคลื่น เช่น หยดน้ำในเมฆ ฝุ่น และละอองควัน แทบไม่ขึ้นกับความยาวคลื่น จึงทำให้เมฆเป็นสีขาวและท้องฟ้าที่มีหมอกควันดูซีดลง

การเปลี่ยนแปลงเป็นคาบของวงโคจรและแกนหมุนของโลก ได้แก่ ความรีของวงโคจร (คาบราว 100,000 และ 400,000 ปี) ความเอียงของแกนหมุนระหว่างราว 22.1 ถึง 24.5 องศา (คาบราว 41,000 ปี) และการควงของแกนหมุน (คาบราว 19,000 ถึง 23,000 ปีเมื่อรวมผลกับวงโคจร) ซึ่งเปลี่ยนปริมาณและการกระจายของแสงอาทิตย์ที่โลกได้รับในแต่ละฤดู เชื่อว่าเป็นตัวกำหนดจังหวะของยุคน้ำแข็ง ตั้งชื่อตาม มิลูติน มิลานโควิช

Milky Way

ทางช้างเผือก

ดาราจักรที่ระบบสุริยะอยู่ เป็นดาราจักรกังหันมีคาน หรือแถบฝ้าขาวพาดท้องฟ้าซึ่งเป็นแสงรวมจากดาวจำนวนมากในจานดาราจักร

millisecond pulsar

พัลซาร์มิลลิวินาที

พัลซาร์ที่หมุนเร็วมาก หลายร้อยรอบต่อวินาที เพราะเคยดึงมวลจากดาวคู่จนหมุนเร็วขึ้น เป็นนาฬิกาธรรมชาติที่แม่นยำมาก

Mimas

ไมมัส

ดวงจันทร์ของดาวเสาร์ที่มีหลุมอุกกาบาตเฮอร์เชลขนาดใหญ่มากเทียบกับขนาดดวง ทำให้ดูคล้ายสถานีอวกาศเดธสตาร์ในภาพยนตร์

Minkowski diagram

แผนภาพมินคอฟสกี

แผนภาพกาลอวกาศ ใช้แกนหนึ่งแทนเวลา (มักเขียนเป็น ct) และอีกแกนแทนตำแหน่ง ใช้ดูเหตุการณ์ เส้นโลก และกรวยแสงในสัมพัทธภาพพิเศษ แสงเป็นเส้นเอียง 45 องศา ส่วนแกนของผู้สังเกตที่เคลื่อนที่จะเอียงเข้าหาเส้นแสง ทำให้เห็นการยืดของเวลา การหดของความยาว และสัมพัทธภาพของความพร้อมกันเป็นรูปเรขาคณิตได้

Minkowski spacetime

กาลอวกาศมินคอฟสกี

กาลอวกาศแบนสี่มิติ (เวลาหนึ่ง ตำแหน่งสาม) ที่เป็นเวทีของสัมพัทธภาพพิเศษ ระยะระหว่างสองเหตุการณ์วัดด้วยช่วงกาลอวกาศ ซึ่งผู้สังเกตในกรอบเฉื่อยทุกคนวัดได้เท่ากัน เสนอโดย แฮร์มันน์ มินคอฟสกี ปี ค.ศ. 1908

minor planet

ดาวเคราะห์ขนาดเล็ก

คำรวมสำหรับวัตถุที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ซึ่งไม่ใช่ดาวเคราะห์และไม่ใช่ดาวหาง เช่น ดาวเคราะห์น้อยและวัตถุในแถบไคเปอร์

Minor Planet Center

ศูนย์ดาวเคราะห์น้อย

หน่วยงานภายใต้ IAU ที่รวบรวมตำแหน่งที่สังเกตได้ คำนวณวงโคจร และประกาศการค้นพบดาวเคราะห์น้อยและดาวหาง

Mir

สถานีอวกาศมีร์

สถานีอวกาศของสหภาพโซเวียตและรัสเซีย ใช้งานปี ค.ศ. 1986 ถึง 2001 เป็นสถานีแรกที่ประกอบจากหลายโมดูลในวงโคจร

Mira variable

ดาวแปรแสงชนิดมีรา

ดาวยักษ์แดงที่เต้นเป็นจังหวะคาบยาวกว่า 100 วัน ความสว่างเปลี่ยนได้หลายร้อยเท่า ตั้งชื่อตามดาวมีราในกลุ่มดาวปลาวาฬ

Miranda

มิแรนดา

ดวงจันทร์ของดาวยูเรนัสที่มีพื้นผิวแปลกเหมือนประกอบจากหลายชิ้น และมีหน้าผาเวโรนารูเปส สูงราว 20 กิโลเมตร ซึ่งเป็นหนึ่งในหน้าผาที่สูงที่สุดในระบบสุริยะ

Modified Julian Date

วันจูเลียนดัดแปลง

วันจูเลียนที่ลบด้วย 2,400,000.5 ให้ตัวเลขสั้นลง และเริ่มวันใหม่ตอนเที่ยงคืนแทนเที่ยงวัน วันที่ 0 ตรงกับเที่ยงคืนวันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1858

molecular cloud

เมฆโมเลกุล

เมฆแก๊สเย็นและหนาแน่นที่ไฮโดรเจนอยู่ในรูปโมเลกุล เป็นแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์

Moon

ดวงจันทร์

บริวารตามธรรมชาติของโลก อยู่ห่างเฉลี่ยราว 384,400 กิโลเมตร หันด้านเดียวเข้าหาโลกเสมอเพราะคาบหมุนรอบตัวเองเท่ากับคาบโคจร

moon illusion

ภาพลวงดวงจันทร์ใหญ่

การที่ดวงจันทร์ใกล้ขอบฟ้าดูใหญ่กว่าตอนอยู่สูง ทั้งที่ขนาดเชิงมุมแทบเท่าเดิม เป็นผลจากการรับรู้ของสมอง

Moon landing

การลงจอดบนดวงจันทร์

การที่ยานลงจอดบนผิวดวงจันทร์ มนุษย์ลงจอดครั้งแรกกับยานอะพอลโล 11 ในปี ค.ศ. 1969 และมีนักบินอวกาศเดินบนดวงจันทร์รวม 12 คนในโครงการอะพอลโล

moon phase

ข้างขึ้นข้างแรม (ดิถีของดวงจันทร์)

รูปร่างส่วนสว่างของดวงจันทร์ที่เห็นจากโลก เปลี่ยนไปตามตำแหน่งสัมพัทธ์ของดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์

moonrise

ดวงจันทร์ขึ้น

เวลาที่ขอบบนของดวงจันทร์โผล่พ้นขอบฟ้า เวลานี้ช้าลงจากวันก่อนเฉลี่ยราว 50 นาที

moonset

ดวงจันทร์ตก

เวลาที่ขอบบนของดวงจันทร์ลับขอบฟ้า

Morgan-Keenan classification

ระบบจำแนกดาวมอร์แกน-คีแนน

ระบบที่บอกทั้งชนิดสเปกตรัม (O B A F G K M) และชั้นความสว่าง (I ถึง V) ของดาว เช่น ดวงอาทิตย์เป็น G2V

morning star

ดาวประกายพรึก

ดาวศุกร์เมื่อปรากฏทางทิศตะวันออกก่อนดวงอาทิตย์ขึ้น

moving cluster method

วิธีกระจุกดาวเคลื่อนที่

วิธีหาระยะทางของกระจุกดาวที่อยู่ใกล้ เช่น ไฮยาดีส อาศัยการที่ดาวสมาชิกเคลื่อนที่ขนานกันในอวกาศจนดูเหมือนพุ่งไปยังจุดเดียวกันบนท้องฟ้า แล้วรวมการเคลื่อนที่เฉพาะกับความเร็วแนวเล็งเพื่อหาระยะทาง

multi-messenger astronomy

ดาราศาสตร์พหุสัญญาณ

การศึกษาเหตุการณ์เดียวกันด้วยสัญญาณหลายชนิดพร้อมกัน เช่น แสง คลื่นความโน้มถ่วง และนิวทริโน ตัวอย่างสำคัญคือดาวนิวตรอนชนกันในปี ค.ศ. 2017

multiple star system

ระบบดาวหลายดวง

ดาวฤกษ์ตั้งแต่ 3 ดวงขึ้นไปที่โคจรรอบกันด้วยแรงโน้มถ่วง เช่น ระบบแอลฟาเซนทอรี และดาวแคสเตอร์

muon neutrino

นิวทริโนมิวออน

นิวทริโนชนิดที่เกิดคู่กับมิวออน เช่น จากรังสีคอสมิกที่ชนบรรยากาศโลก