อภิธานศัพท์ดาราศาสตร์ หมวด O
41 คำ พร้อมคำแปลภาษาไทยและความหมาย
ค้นหาในอภิธานศัพท์บนเว็บไซต์ ›Oberon
โอเบอรอนดวงจันทร์ใหญ่เป็นอันดับสองของดาวยูเรนัส เส้นผ่านศูนย์กลางราว 1,520 กิโลเมตร ผิวมีหลุมอุกกาบาตจำนวนมาก
objective
เลนส์ใกล้วัตถุเลนส์หรือกระจกหลักของกล้องที่รับแสงจากวัตถุและสร้างภาพ
oblate spheroid
ทรงกลมแป้นรูปทรงคล้ายทรงกลมที่แบนตามแกนหมุน เพราะการหมุนรอบตัวเอง เช่น โลกและดาวเสาร์
obliquity of the ecliptic
ความเอียงของสุริยวิถีมุมระหว่างสุริยวิถีกับเส้นศูนย์สูตรฟ้า เท่ากับความเอียงของแกนโลก ปัจจุบันราว 23.44 องศา
obscuration
สัดส่วนพื้นที่ที่ถูกบังสัดส่วนพื้นที่หน้าดวงอาทิตย์ที่ถูกดวงจันทร์บังในสุริยุปราคา ต่างจากขนาดของอุปราคาซึ่งวัดตามเส้นผ่านศูนย์กลาง
observable universe
เอกภพที่สังเกตได้ส่วนของเอกภพที่แสงเดินทางมาถึงเราได้ตั้งแต่เริ่มเอกภพ มีรัศมีราว 46,000 ล้านปีแสงเพราะอวกาศขยายตัวระหว่างทาง
observatory
หอดูดาวสถานที่ที่มีกล้องโทรทรรศน์และอุปกรณ์สำหรับสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ เช่น หอดูดาวแห่งชาติบนดอยอินทนนท์
occultation
การบังเมื่อวัตถุที่ปรากฏใหญ่กว่าเคลื่อนมาบังวัตถุที่อยู่ไกลกว่า เช่น ดวงจันทร์บังดาวฤกษ์หรือดาวเคราะห์
ocean planet
ดาวเคราะห์มหาสมุทรดาวเคราะห์ตามสมมติฐานที่ผิวทั้งหมดปกคลุมด้วยน้ำลึก
Olbers' paradox
ปฏิทรรศน์ของโอลเบอร์สคำถามว่าถ้าเอกภพไม่มีที่สิ้นสุดและมีดาวทุกทิศ ทำไมท้องฟ้ากลางคืนจึงมืด คำตอบคือเอกภพมีอายุจำกัดและกำลังขยายตัว
Olympus Mons
ภูเขาไฟโอลิมปัสภูเขาไฟรูปโล่บนดาวอังคาร สูงราว 22 กิโลเมตร หรือราว 2.5 เท่าของยอดเอเวอเรสต์ เป็นภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะที่รู้จัก
Omega Centauri
กระจุกดาวโอเมกาเซนทอรีกระจุกดาวทรงกลมที่ใหญ่และสว่างที่สุดของทางช้างเผือก มีดาวราว 10 ล้านดวง เห็นเป็นฝ้าด้วยตาเปล่า อาจเป็นแกนของดาราจักรแคระที่ถูกกลืน
Oort cloud
เมฆออร์ตกลุ่มวัตถุน้ำแข็งสมมติที่ล้อมรอบระบบสุริยะเป็นทรงกลมห่างไกลมาก ราวหลายพันถึงหลายหมื่น au เชื่อว่าเป็นแหล่งของดาวหางคาบยาว
Oort constants
ค่าคงที่ของออร์ตค่าคงที่ A และ B ที่ แยน ออร์ต หาจากการเคลื่อนที่ของดาวใกล้ดวงอาทิตย์ ปี ค.ศ. 1927 บอกการหมุนเชิงอนุพันธ์ของทางช้างเผือกในบริเวณของเรา และใช้ประมาณความเร็วและคาบการโคจรของดวงอาทิตย์รอบใจกลางดาราจักร
opacity
ความทึบแสงความสามารถของสสารในการดูดกลืนหรือกระเจิงรังสี ภายในดาวมีความทึบสูง แสงจึงใช้เวลานานมากกว่าจะเดินทางจากแกนถึงผิว
open cluster
กระจุกดาวเปิดกลุ่มดาวอายุน้อยหลายสิบถึงหลายพันดวงที่เกิดจากเมฆก้อนเดียวกัน อยู่กันหลวม ๆ ในจานดาราจักร เช่น กระจุกดาวลูกไก่
Ophiuchus
กลุ่มดาวคนแบกงูกลุ่มดาวขนาดใหญ่ที่ดวงอาทิตย์ผ่านจริงทุกปีราวปลายพฤศจิกายนถึงกลางธันวาคม แต่ไม่ได้นับเป็นจักรราศีในโหราศาสตร์ บางครั้งจึงเรียกว่าจักรราศีที่ 13
opposition
ตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ (โอโปซิชัน)เมื่อดาวเคราะห์วงนอกอยู่ตรงข้ามกับดวงอาทิตย์เมื่อมองจากโลก เป็นช่วงที่ดาวอยู่ใกล้โลก สว่าง และเห็นได้ตลอดคืน
opposition surge
การสว่างขึ้นช่วงตำแหน่งตรงข้ามการที่พื้นผิวขรุขระอย่างดวงจันทร์ ดาวเคราะห์น้อย หรือวงแหวนของดาวเสาร์ สว่างขึ้นกะทันหันเมื่อมุมเฟสใกล้ศูนย์ เพราะเงาของเม็ดฝุ่นถูกซ่อนอยู่หลังเม็ดฝุ่นเองหมด ดวงจันทร์เต็มดวงจึงสว่างกว่าครึ่งดวงราว 10 เท่า
optical depth
ความลึกเชิงแสงปริมาณที่บอกว่าแสงถูกดูดกลืนหรือกระเจิงไปมากเท่าใดเมื่อผ่านตัวกลาง ค่าน้อยกว่า 1 ถือว่าโปร่งแสง ค่ามากกว่า 1 ถือว่าทึบ
optical double
ดาวคู่ปรากฏดาวสองดวงที่ดูอยู่ใกล้กันบนท้องฟ้าเพราะอยู่ในแนวเล็งเดียวกัน แต่ที่จริงอยู่ห่างกันมากและไม่ได้โคจรรอบกัน
orbital decay
การเสื่อมของวงโคจรการที่วงโคจรของดาวเทียมต่ำลงเรื่อย ๆ จากแรงต้านของบรรยากาศเบาบาง จนสุดท้ายตกลงมาเผาไหม้ในชั้นบรรยากาศ
orbital elements
องค์ประกอบวงโคจรชุดค่าที่ใช้กำหนดวงโคจร ได้แก่ กึ่งแกนเอก ความเยื้องศูนย์กลาง ความเอียง ลองจิจูดของจุดโหนดขึ้น อาร์กิวเมนต์ของจุดใกล้สุด และตำแหน่งที่อีพอก
orbital insertion
การเข้าสู่วงโคจรการจุดเครื่องยนต์ของยานเพื่อปรับความเร็วให้ถูกจับเข้าสู่วงโคจรรอบโลก ดาวเคราะห์ หรือดวงจันทร์ที่เป็นเป้าหมาย
orbital resonance
การสั่นพ้องของวงโคจรเมื่อคาบโคจรของวัตถุสองชิ้นเป็นอัตราส่วนจำนวนเต็มอย่างง่าย เช่น ดาวพลูโตกับดาวเนปจูน 2 ต่อ 3 ทำให้แรงโน้มถ่วงส่งผลกันเป็นจังหวะ
orbiter
ยานโคจรยานสำรวจที่เข้าสู่วงโคจรรอบดาวเคราะห์หรือดวงจันทร์ เพื่อศึกษาเป้าหมายต่อเนื่องเป็นเวลานาน
Orion
กลุ่มดาวนายพรานกลุ่มดาวเด่นบนเส้นศูนย์สูตรฟ้า เห็นได้ดีช่วงหัวค่ำเดือนธันวาคมถึงมีนาคม มีดาวบีเทลจุสและไรเจล คนไทยเห็นบางส่วนเป็นดาวเต่า และเข็มขัดนายพรานเป็นดาวไถ
Orion Arm
แขนนายพรานแขนย่อยของทางช้างเผือกที่ระบบสุริยะอยู่ ตั้งชื่อตามกลุ่มดาวนายพรานซึ่งมีวัตถุหลายชิ้นในแขนนี้
Orion Nebula
เนบิวลานายพรานเนบิวลาเปล่งแสง (M42) ใต้เข็มขัดของกลุ่มดาวนายพราน ห่างราว 1,300 ปีแสง เป็นแหล่งกำเนิดดาวที่ใกล้โลกที่สุดแห่งหนึ่ง
Orion spacecraft
ยานโอไรออนยานอวกาศของ NASA สำหรับพานักบินอวกาศเดินทางไกลเกินวงโคจรต่ำ ใช้ในโครงการอาร์ทิมิส นั่งได้ 4 คน
Orion's Belt
เข็มขัดนายพราน (ดาวไถ)ดาวสว่างสามดวงเรียงเป็นแนวในกลุ่มดาวนายพราน คนไทยเรียกกลุ่มดาวบริเวณนี้ว่าดาวไถ
Orionids
ฝนดาวตกโอไรออนิดส์ฝนดาวตกช่วงปลายเดือนตุลาคม สูงสุดราว 21 ตุลาคม เกิดจากเศษของดาวหางฮัลเลย์ ดาวตกเร็วมาก
OSIRIS-REx
ยานโอซิริส-เรกซ์ยานของ NASA ที่เก็บตัวอย่างจากดาวเคราะห์น้อยเบนนู และนำกลับถึงโลกในปี ค.ศ. 2023 ปัจจุบันเดินทางต่อไปยังดาวเคราะห์น้อยอะโพฟิส
outer space
อวกาศบริเวณที่อยู่นอกชั้นบรรยากาศของโลกและวัตถุท้องฟ้าอื่น มีสสารเบาบางมากจนเกือบเป็นสุญญากาศ
Outer Space Treaty
สนธิสัญญาอวกาศภายนอกสนธิสัญญาระหว่างประเทศปี ค.ศ. 1967 ที่ห้ามประเทศใดอ้างกรรมสิทธิ์ในดวงจันทร์หรือวัตถุท้องฟ้า และห้ามวางอาวุธนิวเคลียร์ในอวกาศ เป็นพื้นฐานของกฎหมายอวกาศ
overview effect
ปรากฏการณ์มองโลกจากภายนอกการเปลี่ยนมุมมองต่อโลกและมนุษยชาติที่นักบินอวกาศหลายคนเล่าว่าเกิดขึ้นหลังเห็นโลกทั้งใบลอยอยู่ในอวกาศ
oxidizer
สารออกซิไดซ์สารที่ช่วยให้เชื้อเพลิงเผาไหม้ได้ เช่น ออกซิเจนเหลว จรวดต้องพกไปเองเพราะในอวกาศไม่มีอากาศ
ozone layer
ชั้นโอโซนบริเวณในสตราโตสเฟียร์ที่มีโอโซนหนาแน่น ดูดกลืนรังสีอัลตราไวโอเลตจากดวงอาทิตย์ซึ่งเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต