อภิธานศัพท์ดาราศาสตร์ หมวด N
46 คำ พร้อมคำแปลภาษาไทยและความหมาย
ค้นหาในอภิธานศัพท์บนเว็บไซต์ ›nadir
จุดใต้เท้าจุดบนทรงกลมท้องฟ้าที่อยู่ตรงข้ามกับจุดเหนือศีรษะ อยู่ใต้เท้าผู้สังเกตพอดี
naked eye
ตาเปล่าการมองโดยไม่ใช้กล้องสองตาหรือกล้องโทรทรรศน์ ดาวที่เห็นได้ด้วยตาเปล่าในที่มืดสว่างถึงราวโชติมาตร 6
naked singularity
ภาวะเอกฐานเปลือยภาวะเอกฐานสมมติที่ไม่มีขอบฟ้าเหตุการณ์ห่อหุ้ม จึงมองเห็นได้จากภายนอก นักฟิสิกส์ส่วนใหญ่เชื่อตามสมมติฐานการเซ็นเซอร์ของจักรวาล (cosmic censorship) ว่าธรรมชาติไม่สร้างสิ่งนี้ขึ้น
Nancy Grace Roman
แนนซี เกรซ โรมันนักดาราศาสตร์หญิงชาวอเมริกัน หัวหน้าฝ่ายดาราศาสตร์คนแรกของ NASA ผลักดันโครงการกล้องโทรทรรศน์อวกาศจนได้รับฉายาว่ามารดาแห่งกล้องฮับเบิล กล้องโทรทรรศน์อวกาศโรมันตั้งชื่อตามเธอ
Nancy Grace Roman Space Telescope
กล้องโทรทรรศน์อวกาศแนนซี เกรซ โรมันกล้องโทรทรรศน์อวกาศอินฟราเรดของ NASA กระจกขนาด 2.4 เมตรเท่ากล้องฮับเบิล แต่มุมรับภาพกว้างกว่าราว 100 เท่า จะประจำการใกล้จุดลากรางจ์ L2 เพื่อศึกษาพลังงานมืด ค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบด้วยไมโครเลนส์ความโน้มถ่วง และทดสอบอุปกรณ์บังแสงดาวเพื่อถ่ายภาพดาวเคราะห์โดยตรง มีกำหนดส่งขึ้นไม่เกินกลางปี ค.ศ. 2027
NARIT
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.)หน่วยงานด้านดาราศาสตร์ของไทย ก่อตั้งปี พ.ศ. 2552 ดูแลหอดูดาวแห่งชาติบนดอยอินทนนท์และหอดูดาวภูมิภาค และเผยแพร่ความรู้ดาราศาสตร์
narrowband filter
ฟิลเตอร์แถบแคบฟิลเตอร์ที่ให้ผ่านเฉพาะความยาวคลื่นแคบ ๆ ของเส้นสเปกตรัม เช่น ไฮโดรเจนแอลฟาและออกซิเจน III ช่วยถ่ายเนบิวลาได้แม้ในเมืองที่มีมลภาวะทางแสง
NASA
องค์การนาซาองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ก่อตั้งปี ค.ศ. 1958 ดูแลโครงการอวกาศและวิจัยด้านอวกาศของสหรัฐอเมริกา
nautical twilight
สนธยาเดินเรือช่วงที่ดวงอาทิตย์อยู่ใต้ขอบฟ้า 6 ถึง 12 องศา ยังเห็นเส้นขอบฟ้าและดาวสว่างได้ ใช้นำร่องเดินเรือในอดีต
neap tide
น้ำตายช่วงที่น้ำขึ้นน้ำลงต่างกันน้อย เกิดช่วงดวงจันทร์ครึ่งดวง เมื่อแรงไทดัลจากดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ตั้งฉากกัน
near-Earth object
วัตถุใกล้โลกดาวเคราะห์น้อยหรือดาวหางที่มีวงโคจรเข้าใกล้วงโคจรของโลก ระยะใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดน้อยกว่า 1.3 au
near-infrared
อินฟราเรดใกล้อินฟราเรดช่วงที่อยู่ติดแสงสีแดง ราว 0.75 ถึง 5 ไมโครเมตร ทะลุฝุ่นได้ดีกว่าแสงที่ตามองเห็น
nebular hypothesis
สมมติฐานเนบิวลาแนวคิดว่าระบบสุริยะเกิดจากเมฆแก๊สและฝุ่นที่ยุบตัวและหมุนจนแบนเป็นจาน ดวงอาทิตย์เกิดตรงกลาง ส่วนดาวเคราะห์เกิดในจาน
Neil Armstrong
นีล อาร์มสตรองนักบินอวกาศชาวอเมริกัน มนุษย์คนแรกที่เดินบนดวงจันทร์ เมื่อ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1969 (ตรงกับเช้า 21 กรกฎาคม เวลาประเทศไทย) ในภารกิจอะพอลโล 11
Neil Gehrels Swift Observatory
หอดูดาวอวกาศสวิฟต์ยานของ NASA ส่งขึ้นปี ค.ศ. 2004 ตรวจจับการระเบิดรังสีแกมมาแล้วหันกล้องรังสีเอกซ์และกล้องอัลตราไวโอเลตไปสังเกตต่อได้เองภายในไม่กี่นาที
NEOWISE
ดาวหางนีโอไวส์ดาวหาง C/2020 F3 ที่สว่างจนเห็นด้วยตาเปล่าในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2020 มีหางยาวสวยงาม
Neptune
ดาวเนปจูนดาวเคราะห์ลำดับที่ 8 และไกลที่สุดจากดวงอาทิตย์ เป็นดาวเคราะห์น้ำแข็งยักษ์สีน้ำเงิน ค้นพบปี ค.ศ. 1846 จากการคำนวณ
neutrino
นิวทริโนอนุภาคมูลฐานที่ไม่มีประจุและมีมวลน้อยมาก ทะลุผ่านสสารได้แทบทั้งหมด เกิดมากในปฏิกิริยาฟิวชันในดวงอาทิตย์และซูเปอร์โนวา
neutrino astronomy
ดาราศาสตร์นิวทริโนการศึกษาเอกภพจากนิวทริโน ซึ่งทะลุสสารได้แทบทุกอย่าง จึงนำข้อมูลจากแกนดวงอาทิตย์และซูเปอร์โนวามาได้โดยตรง
neutrino flavour
ชนิดของนิวทริโนนิวทริโนมีสามชนิด หรือสามรสชาติ คือ นิวทริโนอิเล็กตรอน นิวทริโนมิวออน และนิวทริโนเทา ซึ่งเปลี่ยนไปมาระหว่างกันได้ระหว่างเดินทาง
neutrino oscillation
การแกว่งของนิวทริโนปรากฏการณ์ที่นิวทริโนเปลี่ยนชนิดไปมาระหว่างนิวทริโนอิเล็กตรอน มิวออน และเทา ขณะเดินทาง ซึ่งแสดงว่านิวทริโนมีมวล อธิบายปัญหานิวทริโนจากดวงอาทิตย์ และได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี ค.ศ. 2015
neutron
นิวตรอนแบริออนที่ไม่มีประจุ อยู่ในนิวเคลียสของอะตอม เมื่ออยู่เดี่ยว ๆ จะสลายตัวในราว 15 นาที ดาวนิวตรอนประกอบด้วยนิวตรอนเป็นส่วนใหญ่
neutron degeneracy pressure
ความดันดีเจนเนอเรซีของนิวตรอนความดันจากหลักการกีดกันของเพาลีของนิวตรอน เป็นแรงหลักที่ต้านการยุบตัวของดาวนิวตรอน
neutron star
ดาวนิวตรอนแกนที่เหลือจากการยุบตัวของดาวมวลมากหลังซูเปอร์โนวา มีขนาดราว 20 กิโลเมตรแต่มวลมากกว่าดวงอาทิตย์ ประกอบด้วยนิวตรอนเป็นส่วนใหญ่
New General Catalogue
บัญชีรายชื่อ NGCบัญชีรายชื่อวัตถุท้องฟ้าลึก 7,840 วัตถุ เรียบเรียงโดย จอห์น ดรายเออร์ ในปี ค.ศ. 1888 วัตถุจึงมีชื่ออย่าง NGC 7293
New Glenn
จรวดนิวเกล็นน์จรวดขนาดหนักของบริษัท Blue Origin ออกแบบให้บูสเตอร์ใช้ซ้ำได้ ปล่อยครั้งแรกปี ค.ศ. 2025
New Horizons
ยานนิวฮอไรซันส์ยานสำรวจของ NASA ที่บินผ่านดาวพลูโตครั้งแรกในปี ค.ศ. 2015 และบินผ่านวัตถุแถบไคเปอร์อาร์โรคอทในปี ค.ศ. 2019
new moon
ดวงจันทร์ดับ (เดือนมืด)ช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ทิศเดียวกับดวงอาทิตย์ หันด้านมืดเข้าหาโลกจึงมองไม่เห็น สุริยุปราคาเกิดได้เฉพาะช่วงนี้
Newton's law of universal gravitation
กฎความโน้มถ่วงสากลของนิวตันแรงดึงดูดระหว่างมวลสองก้อน F = G m1 m2 / r^2 แปรผันตรงกับผลคูณของมวลและผกผันกับระยะทางยกกำลังสอง
Newtonian telescope
กล้องโทรทรรศน์แบบนิวโทเนียนกล้องสะท้อนแสงที่ใช้กระจกหลักโค้งพาราโบลา และกระจกระนาบเอียงสะท้อนแสงออกด้านข้างลำกล้อง นิวตันประดิษฐ์ขึ้น
Nice model
แบบจำลองนีซแบบจำลองที่ดาวเคราะห์ยักษ์ย้ายวงโคจรในช่วงแรกของระบบสุริยะ ทำให้ดาวเนปจูนและยูเรนัสถอยออกไป และเหวี่ยงวัตถุเล็กจำนวนมากไปทั่วระบบ
Nicolaus Copernicus
นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัสนักดาราศาสตร์ชาวโปแลนด์ ตีพิมพ์ระบบดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางในปี ค.ศ. 1543 เป็นจุดเริ่มของการปฏิวัติทางวิทยาศาสตร์
no-hair theorem
ทฤษฎีบทหลุมดำไม่มีผมข้อสรุปว่าหลุมดำอธิบายได้ครบด้วยค่าเพียง 3 ค่า คือ มวล ประจุ และการหมุน ไม่ว่าจะเกิดจากอะไร
noctilucent clouds
เมฆเรืองแสงกลางคืนเมฆน้ำแข็งบางที่สูงราว 80 กิโลเมตร เรืองแสงเพราะยังได้รับแสงอาทิตย์หลังดวงอาทิตย์ตก มักเห็นในละติจูดสูงช่วงฤดูร้อน
node
จุดโหนดจุดที่วงโคจรตัดผ่านระนาบอ้างอิง มีจุดโหนดขึ้นและจุดโหนดลง อุปราคาเกิดเมื่อดวงจันทร์อยู่ใกล้จุดโหนด
non-thermal radiation
การแผ่รังสีที่ไม่ใช่ความร้อนรังสีที่ไม่ได้เกิดจากอุณหภูมิของแหล่งกำเนิด เช่น รังสีซินโครตรอนจากอิเล็กตรอนในสนามแม่เหล็ก มักพบในวัตถุพลังงานสูง
nova
โนวาการที่ดาวสว่างขึ้นอย่างฉับพลัน เกิดในระบบดาวคู่ที่ดาวแคระขาวดึงไฮโดรเจนจากดาวคู่มาสะสมจนเกิดฟิวชันระเบิดที่ผิว
nuclear fusion
ปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันการที่นิวเคลียสเบาหลอมรวมเป็นนิวเคลียสที่หนักกว่าและปล่อยพลังงาน เป็นแหล่งพลังงานของดาวฤกษ์
nuclear timescale
สเกลเวลานิวเคลียร์เวลาที่ดาวฤกษ์ใช้เผาไฮโดรเจนในแกนกลาง ซึ่งเป็นช่วงชีวิตส่วนใหญ่ของดาว สำหรับดวงอาทิตย์ราว 10,000 ล้านปี ดาวมวลมากมีช่วงนี้สั้นกว่ามาก เพราะกำลังส่องสว่างเพิ่มขึ้นเร็วกว่ามวลหลายเท่า
nucleon
นิวคลีออนชื่อรวมของโปรตอนและนิวตรอน ซึ่งเป็นอนุภาคที่อยู่ในนิวเคลียสของอะตอม
nucleosynthesis
การสังเคราะห์นิวเคลียสกระบวนการสร้างธาตุ เช่น ในบิกแบงสร้างไฮโดรเจนและฮีเลียม ธาตุหนักกว่านั้นเกิดในดาวฤกษ์ ซูเปอร์โนวา และการชนของดาวนิวตรอน
NuSTAR
กล้องโทรทรรศน์อวกาศ NuSTARกล้องโทรทรรศน์อวกาศของ NASA ส่งขึ้นปี ค.ศ. 2012 เป็นกล้องแรกที่โฟกัสรังสีเอกซ์พลังงานสูงได้ ใช้ศึกษาหลุมดำ ซากซูเปอร์โนวา และดาวนิวตรอน
nutation
การส่ายของแกนโลก (นิวเทชัน)การแกว่งเล็กน้อยของแกนหมุนโลกซ้อนบนการหมุนควง ส่วนใหญ่มีคาบราว 18.6 ปี ตามการหมุนของจุดโหนดวงโคจรดวงจันทร์