เริ่มดูดาวด้วยตาเปล่า

1. หาที่มืดและเปิดโล่ง

แสงไฟจากเมืองคือศัตรูอันดับหนึ่งของการดูดาว ในใจกลางเมืองใหญ่อาจเห็นดาวเพียงไม่กี่สิบดวง แต่ในที่มืดสนิทจะเห็นได้หลายพันดวงพร้อมแถบทางช้างเผือก ลองขับรถออกจากเมืองไปสักหนึ่งถึงสองชั่วโมง เลือกที่ที่มองเห็นขอบฟ้าได้กว้าง และหลีกเลี่ยงคืนที่ดวงจันทร์สว่าง ช่วงข้างแรมถึงจันทร์ดับเหมาะที่สุด ในประเทศไทย ช่วงพฤศจิกายนถึงเมษายนมักฟ้าใสกว่าฤดูฝน

2. ให้ตาปรับตัวกับความมืด

รูม่านตาขยายเต็มที่ในไม่กี่นาที แต่เซลล์รับแสงในจอตาต้องใช้เวลาราว 20 ถึง 30 นาทีจึงจะไวต่อแสงเต็มที่ แสงขาวจ้าเพียงแวบเดียว เช่น จากหน้าจอโทรศัพท์ ทำให้ต้องเริ่มปรับตัวใหม่ ถ้าจำเป็นต้องใช้ไฟ ให้ใช้ไฟฉายสีแดงหรือหน้าจอโหมดกลางคืนที่หรี่แสงต่ำสุด เพราะเซลล์รับแสงในที่มืดไวต่อแสงสีแดงน้อยที่สุด

3. ใช้หางตามองวัตถุจาง

กลางจอตาซึ่งเห็นรายละเอียดคมชัดที่สุดมีเซลล์รับแสงในที่มืดน้อย ถ้ามองตรง ๆ ที่ดาวจางมาก มันอาจหายไป ลองมองเลี่ยงไปข้าง ๆ เล็กน้อย ดาวจะปรากฏขึ้นชัดกว่า เทคนิคนี้เรียกว่าการมองด้วยหางตา

4. วัดมุมบนท้องฟ้าด้วยมือ

เมื่อเหยียดแขนสุด มือของผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ให้มุมโดยประมาณ

• นิ้วก้อย ราว 1 องศา (ดวงจันทร์เต็มดวงกว้างราวครึ่งองศา)
• กำปั้น ราว 10 องศา
• กางนิ้วโป้งกับนิ้วก้อยสุด ราว 20 ถึง 25 องศา

จากขอบฟ้าถึงจุดเหนือศีรษะคือ 90 องศา หรือราวเก้ากำปั้น

5. เริ่มจากสิ่งที่หาง่าย

• ดวงจันทร์ ช่วงข้างขึ้นหรือข้างแรมจะเห็นหลุมอุกกาบาตชัดตามแนวเส้นแบ่งความมืดสว่าง
• ดาวเคราะห์ ดาวศุกร์และดาวพฤหัสบดีสว่างกว่าดาวฤกษ์ทุกดวง และไม่ค่อยกะพริบ ดาวอังคารมีสีส้มแดง
• กลุ่มดาวเด่น เช่น นายพรานในหน้าหนาว แมงป่องในหน้าร้อน
• ดาวลูกไก่ กระจุกดาวสวยที่เห็นด้วยตาเปล่าราว 6 ถึง 7 ดวง
• สถานีอวกาศนานาชาติ จุดสว่างที่เคลื่อนข้ามฟ้าในเวลาไม่กี่นาทีหลังค่ำหรือก่อนรุ่ง

6. กล้องสองตาคืออุปกรณ์ชิ้นแรกที่ดีที่สุด

ก่อนลงทุนซื้อกล้องโทรทรรศน์ ลองใช้กล้องสองตาขนาด 7x50 หรือ 10x50 (กำลังขยาย 7 ถึง 10 เท่า เลนส์หน้ากว้าง 50 มิลลิเมตร) ราคาไม่แพง พกพาง่าย มุมมองกว้าง เห็นดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี กระจุกดาว เนบิวลานายพราน และดาราจักรแอนดรอเมดาได้ และช่วยฝึกหาตำแหน่งดาวไปพร้อมกัน