นิวฮอไรซันส์: ภาพแรกของดาวพลูโตและวัตถุที่ไกลที่สุดที่เคยเยือน

ตลอดหลายสิบปีหลังค้นพบในปี ค.ศ. 1930 ดาวพลูโตเป็นแค่จุดแสงจาง ๆ แม้ในภาพถ่ายของกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลก็เห็นเป็นเพียงก้อนพิกเซลพร่ามัว ยานนิวฮอไรซันส์ของ NASA ถูกสร้างขึ้นเพื่อเปลี่ยนจุดแสงนั้นให้เป็นโลกที่เราเห็นได้จริง

ยานที่ออกจากโลกเร็วที่สุด

นิวฮอไรซันส์ถูกปล่อยด้วยจรวด Atlas V เมื่อวันที่ 19 มกราคม ค.ศ. 2006 ด้วยความเร็วราว 16 กิโลเมตรต่อวินาทีเทียบกับโลก เร็วที่สุดเท่าที่เคยปล่อยยานจากโลก ผ่านวงโคจรดวงจันทร์ในเวลาเพียงราว 9 ชั่วโมง (ยานอะพอลโลใช้เวลาราว 3 วัน) ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2007 ยานบินผ่านดาวพฤหัสบดีเพื่อรับแรงเหวี่ยง ประหยัดเวลาเดินทางได้ราวสามปี และถือโอกาสถ่ายภาพภูเขาไฟบนดวงจันทร์ไอโอขณะกำลังพ่นเถ้าสูงหลายร้อยกิโลเมตร

เพียงเจ็ดเดือนหลังยานออกเดินทาง สหพันธ์ดาราศาสตร์สากลก็จัดดาวพลูโตใหม่เป็นดาวเคราะห์แคระ ยานที่ออกไปสำรวจดาวเคราะห์ดวงที่เก้าจึงไปถึงในฐานะยานสำรวจดาวเคราะห์แคระดวงแรกแทน บนยานยังมีเถ้ากระดูกส่วนหนึ่งของ ไคลด์ ทอมบอห์ ผู้ค้นพบดาวพลูโต

14 กรกฎาคม ค.ศ. 2015

หลังเดินทางนานเก้าปีครึ่ง นิวฮอไรซันส์บินผ่านดาวพลูโตที่ระยะราว 12,500 กิโลเมตรเหนือพื้นผิว ยานไม่ได้เข้าวงโคจรเพราะมาเร็วเกินกว่าจะเบรกได้ ทุกอย่างจึงต้องเก็บภายในไม่กี่ชั่วโมง ที่ระยะนั้นสัญญาณวิทยุใช้เวลาเดินทางมาถึงโลกราว 4 ชั่วโมงครึ่ง และอัตราการส่งข้อมูลต่ำมาก การส่งข้อมูลทั้งหมดกลับมาจึงกินเวลานานราว 15 เดือน

• หัวใจน้ำแข็ง บริเวณสว่างรูปหัวใจชื่อ Tombaugh Regio ซีกซ้ายเป็นที่ราบน้ำแข็งไนโตรเจนกว้างกว่าหนึ่งพันกิโลเมตร ชื่อ Sputnik Planitia ไม่มีหลุมอุกกาบาตเลย แสดงว่าผิวมีอายุไม่ถึงราวสิบล้านปี น้ำแข็งไนโตรเจนค่อย ๆ พาความร้อนขึ้นลงเป็นเซลล์รูปหลายเหลี่ยม
• ภูเขาน้ำแข็งน้ำ สูงหลายกิโลเมตร ที่อุณหภูมิราว −230 องศาเซลเซียส น้ำแข็งแข็งเหมือนหินและเป็นฐานรองรับภูเขาได้
• หมอกสีฟ้า บรรยากาศบาง ๆ มีชั้นหมอกหลายสิบชั้น ซึ่งกระเจิงแสงอาทิตย์เป็นสีฟ้าเมื่อมองย้อนแสง
• ขั้วสีแดงของคารอน ดวงจันทร์คารอนมีขั้วเหนือสีน้ำตาลแดง เกิดจากแก๊สมีเทนที่หลุดจากพลูโตมาแข็งตัวบนขั้วที่มืดและเย็นจัด แล้วถูกแสงอัลตราไวโอเลตเปลี่ยนเป็นสารอินทรีย์สีเข้ม

สิ่งที่น่าประหลาดใจที่สุดคือดาวพลูโตยังมีกิจกรรมทางธรณีวิทยา ทั้งที่เล็กและอยู่ไกลจากดวงอาทิตย์ หลักฐานหลายอย่างชี้ว่าอาจมีมหาสมุทรน้ำเหลวซ่อนอยู่ใต้เปลือกน้ำแข็ง

อาร์โรคอธ: ก้อนอิฐแรกของดาวเคราะห์

หลังพลูโต ยานปรับเส้นทางไปหาวัตถุในแถบไคเปอร์ที่กล้องฮับเบิลค้นพบในปี ค.ศ. 2014 และบินผ่านในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2019 ที่ระยะราว 3,500 กิโลเมตร วัตถุนี้ได้ชื่อว่าอาร์โรคอธ (Arrokoth) อยู่ห่างดวงอาทิตย์ราว 6,600 ล้านกิโลเมตร เป็นวัตถุที่ไกลที่สุดที่มนุษย์เคยสำรวจจากระยะใกล้

อาร์โรคอธยาวราว 36 กิโลเมตร เป็นก้อนสองก้อนติดกันคล้ายตุ๊กตาหิมะแบน ผิวสีแดง ไม่มีรอยแตกจากการชนแรง แสดงว่าสองก้อนนี้ค่อย ๆ เคลื่อนเข้าหากันอย่างนุ่มนวลตั้งแต่ยุคที่ระบบสุริยะเพิ่งก่อตัว มันจึงเป็นตัวอย่างดั้งเดิมของ "ก้อนอิฐ" ที่รวมตัวกันเป็นดาวเคราะห์ และสนับสนุนแนวคิดว่าก้อนเหล่านี้เกิดจากกลุ่มฝุ่นที่ยุบตัวรวมกันช้า ๆ

ปัจจุบัน

ในปี ค.ศ. 2026 นิวฮอไรซันส์อยู่ห่างดวงอาทิตย์ราว 65 หน่วยดาราศาสตร์ เคลื่อนที่ออกไปปีละราว 3 หน่วยดาราศาสตร์ อุปกรณ์ทุกชิ้นยังทำงาน NASA ขยายภารกิจให้ศึกษาแถบไคเปอร์และลมสุริยะต่อจนกว่ายานจะออกจากแถบไคเปอร์ราวปี ค.ศ. 2028 ถึง 2029 และทีมงานยังมองหาวัตถุดวงใหม่ที่ยานอาจบินผ่านได้ นิวฮอไรซันส์จะเป็นยานลำที่ห้าที่เดินทางออกจากระบบสุริยะ ตามหลังไพโอเนียร์และวอยเอจเจอร์