ฤดูกาลเกิดจากอะไร

แกนหมุนของโลกเอียงราว 23.4 องศา เมื่อเทียบกับแนวตั้งฉากของระนาบวงโคจร และแกนนี้ชี้ไปทิศเดิมในอวกาศตลอดทั้งปี ระหว่างที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ซีกโลกเหนือกับซีกโลกใต้จึงผลัดกันเอียงเข้าหาดวงอาทิตย์

ซีกโลกที่เอียงเข้าหาดวงอาทิตย์ได้รับแสงที่ตกกระทบชันกว่า พลังงานจึงกระจุกอยู่ในพื้นที่น้อยกว่า และมีช่วงกลางวันยาวกว่ากลางคืน ซีกโลกนั้นจึงร้อนกว่าและเป็นฤดูร้อน ขณะที่อีกซีกโลกหนึ่งเป็นฤดูหนาว

วันสำคัญในรอบปี

• วสันตวิษุวัต ราว 20 มีนาคม และ ศารทวิษุวัต ราว 22 ถึง 23 กันยายน กลางวันและกลางคืนยาวใกล้เคียงกันทั่วโลก ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกตรงและตกทางทิศตะวันตกตรง
• ครีษมายัน ราว 21 มิถุนายน ดวงอาทิตย์ขึ้นค่อนไปทางเหนือมากที่สุด กลางวันยาวที่สุดในซีกโลกเหนือ
• เหมายัน ราว 21 ถึง 22 ธันวาคม ดวงอาทิตย์ขึ้นค่อนไปทางใต้มากที่สุด กลางวันสั้นที่สุดในซีกโลกเหนือ

ประเทศไทยอยู่ในเขตร้อน ดวงอาทิตย์จึงผ่านจุดเหนือศีรษะพอดีปีละ 2 วัน (วันที่ต่างกันไปตามละติจูดของแต่ละจังหวัด) ความต่างของอุณหภูมิตลอดปีไม่มากเท่าประเทศในเขตอบอุ่น ฤดูของไทยจึงกำหนดด้วยลมมรสุมและฝนมากกว่า

ฤดูกาลบนดาวเคราะห์ดวงอื่น

ดาวอังคารเอียงราว 25 องศา จึงมีฤดูกาลคล้ายโลกแต่ยาวเกือบสองเท่า ดาวพฤหัสบดีเอียงเพียงราว 3 องศา แทบไม่มีฤดูกาล ส่วนดาวยูเรนัสที่เอียงราว 98 องศามีฤดูกาลสุดขั้ว แต่ละขั้วสว่างและมืดสลับกันครั้งละราว 42 ปี