จันทรายานและภารกิจของอินเดีย: ประหยัด แม่นยำ และลงจอดใกล้ขั้วใต้ดวงจันทร์
Chandrayaan and the Indian space programme
อัปเดตล่าสุด

องค์การวิจัยอวกาศอินเดีย (ISRO) ขึ้นชื่อเรื่องภารกิจคุณภาพสูงในงบประมาณต่ำ ยานจันทรายาน 1 ช่วยพบโมเลกุลน้ำบนดวงจันทร์ มังคลายานเข้าวงโคจรดาวอังคารได้ในครั้งแรก และจันทรายาน 3 ลงจอดใกล้ขั้วใต้ของดวงจันทร์ได้เป็นลำแรกในปี ค.ศ. 2023
องค์การวิจัยอวกาศอินเดีย (ISRO) เริ่มต้นในคริสต์ทศวรรษ 1960 ด้วยจรวดขนาดเล็กที่บางชิ้นต้องขนไปยังฐานปล่อยด้วยจักรยาน ปัจจุบันอินเดียเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่ปล่อยยานไปดาวเคราะห์ดวงอื่นได้ด้วยตัวเอง และมีชื่อเสียงเรื่องการทำภารกิจที่ประสบความสำเร็จด้วยงบประมาณต่ำกว่าประเทศอื่นหลายเท่า
จันทรายาน 1: น้ำบนดวงจันทร์
จันทรายาน (ภาษาสันสกฤตแปลว่ายานดวงจันทร์) 1 ออกเดินทางในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2008 เป็นยานโคจรที่ปล่อยหัววัดชนลงที่ขั้วใต้ และนำอุปกรณ์จากหลายประเทศไปด้วย รวมถึงเครื่องวัดแร่ M3 ของ NASA ซึ่งพบสัญญาณของน้ำและไฮดรอกซิลบนผิวดวงจันทร์ เป็นหลักฐานสำคัญว่าดวงจันทร์ไม่ได้แห้งสนิทอย่างที่เชื่อกันตั้งแต่ยุคอะพอลโล
มังคลายาน: ไปดาวอังคารในครั้งแรก
ยานโคจรดาวอังคาร (Mars Orbiter Mission) หรือมังคลายาน เข้าวงโคจรรอบดาวอังคารในเดือนกันยายน ค.ศ. 2014 ทำให้อินเดียเป็นชาติแรกของเอเชียที่ไปถึงดาวอังคาร และเป็นชาติแรกของโลกที่ทำได้สำเร็จตั้งแต่ความพยายามครั้งแรก งบประมาณทั้งภารกิจราว 74 ล้านดอลลาร์สหรัฐ น้อยกว่างบสร้างภาพยนตร์อวกาศฮอลลีวูดบางเรื่อง ยานทำงานต่อเนื่องนานเกือบแปดปี
จันทรายาน 2: บทเรียนจากความล้มเหลว
จันทรายาน 2 (ค.ศ. 2019) ประกอบด้วยยานโคจร ยานลงจอดชื่อวิกรม และรถสำรวจชื่อปรัชญาน ยานโคจรทำงานได้ดีและยังทำงานอยู่ แต่ในนาทีสุดท้ายของการลงจอด ยานวิกรมลดความเร็วไม่ทันและกระแทกพื้น ISRO วิเคราะห์สาเหตุและปรับปรุงยานรุ่นต่อไปทั้งหมด
จันทรายาน 3: ลงจอดใกล้ขั้วใต้
วันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 2023 ยานลงจอดวิกรมของจันทรายาน 3 ลงจอดได้สำเร็จที่ละติจูดราว 69 องศาใต้ ทำให้อินเดียเป็นประเทศที่สี่ที่ลงจอดบนดวงจันทร์อย่างนุ่มนวลได้ ต่อจากสหภาพโซเวียต สหรัฐอเมริกา และจีน และเป็นยานลำแรกที่ลงจอดใกล้ขั้วใต้ของดวงจันทร์ บริเวณที่ทุกประเทศสนใจเพราะอาจมีน้ำแข็งในหลุมที่แสงอาทิตย์ส่องไม่ถึง
- รถสำรวจปรัชญานวิ่งได้ราวร้อยเมตร และตรวจพบกำมะถันในดินบริเวณขั้วใต้โดยตรงเป็นครั้งแรก รวมถึงธาตุอย่างอะลูมิเนียม แคลเซียม เหล็ก และออกซิเจน
- หัววัดอุณหภูมิที่เสียบลงในดินพบว่าอุณหภูมิเปลี่ยนเร็วมากตามความลึก ดินเพียงไม่กี่เซนติเมตรด้านบนเป็นฉนวนกันความร้อนได้ดีมาก
- ก่อนภารกิจจบ ยานวิกรมยังทดลองจุดเครื่องยนต์ยกตัวขึ้นราว 40 เซนติเมตรแล้วลงจอดใหม่ เป็นการซ้อมสำหรับภารกิจนำตัวอย่างกลับในอนาคต
- ยานทำงานตลอดหนึ่งวันบนดวงจันทร์ ซึ่งยาวราวสองสัปดาห์บนโลก แล้วหลับไปเมื่อคืนที่หนาวจัดมาถึง
ดวงอาทิตย์และมนุษย์อวกาศ
ไม่กี่สัปดาห์หลังจันทรายาน 3 ISRO ส่งยานอาทิตยา L1 ไปอยู่ที่จุดลากรางจ์ L1 ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ ซึ่งมองเห็นดวงอาทิตย์ได้ตลอดเวลาโดยไม่มีอะไรบัง เพื่อศึกษาโคโรนาและลมสุริยะ ปัจจุบันอินเดียกำลังพัฒนาโครงการกากันยาน (Gaganyaan) เพื่อส่งนักบินอวกาศขึ้นไปด้วยจรวดของตัวเอง และมีแผนนำตัวอย่างดวงจันทร์กลับโลกในภารกิจจันทรายาน 4
คำศัพท์ในบทความนี้
- Chandrayaan-3ยานจันทรายาน 3
- Moonดวงจันทร์
- water iceน้ำแข็ง
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ดวงจันทร์บริวารดวงเดียวของโลก ที่กำเนิดจากการชนครั้งใหญ่ และค่อย ๆ เคลื่อนห่างออกจากโลกทุกปี
- โครงการฉางเอ๋อ: จีนกับการสำรวจดวงจันทร์โครงการฉางเอ๋อของจีนพัฒนาทีละขั้นจากยานโคจร ยานลงจอด รถสำรวจ จนเป็นประเทศแรกที่ลงจอดด้านไกลของดวงจันทร์ในปี ค.ศ. 2019 และนำตัวอย่างจากด้านไกลกลับโลกในปี ค.ศ. 2024 ยานฉางเอ๋อ 7 ที่จะไปขั้วใต้มีอุปกรณ์จากประเทศไทยร่วมเดินทางด้วย
- โครงการอาร์ทิมิส: มนุษย์กลับสู่ดวงจันทร์โครงการของ NASA ที่จะพามนุษย์กลับไปเดินบนดวงจันทร์ครั้งแรกนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1972 ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2026 นักบินอวกาศสี่คนของภารกิจอาร์ทิมิส 2 ได้บินอ้อมดวงจันทร์และกลับมาอย่างปลอดภัย
- การสำรวจดาวอังคาร: ตามหาร่องรอยของน้ำและชีวิตดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่ถูกสำรวจมากที่สุดนอกจากโลก ยานกว่าสิบลำได้ลงจอดและโคจรรอบมัน และพบหลักฐานชัดเจนว่าในอดีตอันไกลโพ้น ดาวเคราะห์สีแดงเคยมีทะเลสาบ แม่น้ำ และอาจเหมาะกับสิ่งมีชีวิต
- จุดลากรางจ์: ที่จอดรถในอวกาศในระบบที่วัตถุสองชิ้นโคจรรอบกัน มีห้าจุดที่วัตถุขนาดเล็กสามารถอยู่นิ่งเทียบกับทั้งสองได้ กล้องเจมส์เวบบ์จอดอยู่ที่จุดหนึ่ง ดาวเคราะห์น้อยทรอยหลายพันดวงรวมตัวกันอยู่ที่อีกสองจุด