วัตถุระหว่างดาว: ผู้มาเยือนจากระบบดาวอื่น
Interstellar objects
อัปเดตล่าสุด

ในปี ค.ศ. 2017 นักดาราศาสตร์พบวัตถุที่พุ่งผ่านระบบสุริยะด้วยความเร็วสูงเกินกว่าจะถูกดวงอาทิตย์ยึดไว้ได้ แปลว่ามันมาจากระบบดาวอื่น นับจากนั้นมีการค้นพบผู้มาเยือนแบบนี้อีก แต่ละดวงเป็นตัวอย่างวัสดุจากระบบดาวที่เราไม่มีวันเดินทางไปถึง
วัตถุในระบบสุริยะโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี เพราะมีพลังงานไม่พอจะหนีแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์ แต่วัตถุที่มาจากนอกระบบสุริยะเข้ามาด้วยความเร็วตั้งต้นจากระยะไกล จึงมีพลังงานรวมเป็นบวก วงโคจรของมันเป็นรูปไฮเพอร์โบลา ผ่านเข้ามาครั้งเดียวแล้วจากไปไม่กลับ
วัดความเป็นผู้มาเยือนได้อย่างไร
ความรี
ความเร็วที่เหลืออยู่เมื่อออกไปไกลมาก ๆ (
1I/โอมูอามูอา (ค.ศ. 2017)
ค้นพบโดยกล้อง Pan-STARRS ในฮาวาย หลังจากมันผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์ไปแล้ว ชื่อเป็นภาษาฮาวายแปลประมาณว่า "ผู้ส่งสารจากแดนไกลที่มาถึงก่อน" มันแปลกหลายอย่าง ความสว่างเปลี่ยนมากจนประเมินว่ามีรูปร่างยาวหรือแบนมาก ไม่มีหางหรือฝุ่นให้เห็นแบบดาวหาง แต่กลับเคลื่อนที่เร่งออกจากดวงอาทิตย์เล็กน้อยเกินกว่าแรงโน้มถ่วงจะอธิบายได้ คำอธิบายที่ได้รับการสนับสนุนมากที่สุดคือแก๊สที่ระเหยออกมาโดยไม่มีฝุ่นให้เห็น เช่น ไฮโดรเจนที่ติดอยู่ในน้ำแข็ง ส่วนข้อเสนอว่าเป็นยานของสิ่งมีชีวิตต่างดาวไม่ได้รับการยอมรับในวงวิทยาศาสตร์
2I/บอริซอฟ (ค.ศ. 2019)
ค้นพบโดย เกนนาดี บอริซอฟ นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวไครเมีย ต่างจากโอมูอามูอาตรงที่มันดูเหมือนดาวหางธรรมดาทุกประการ มีโคมาและหางชัดเจน แต่มีคาร์บอนมอนอกไซด์มากกว่าดาวหางส่วนใหญ่ในระบบสุริยะ ซึ่งบอกว่ามันน่าจะก่อตัวในบริเวณที่เย็นมากของระบบดาวต้นกำเนิด
3I/แอตลาส (ค.ศ. 2025)
ค้นพบเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2025 โดยกล้องสำรวจ ATLAS เป็นดาวหางระหว่างดาวดวงที่สามที่รู้จัก และเคลื่อนที่เร็วที่สุดในบรรดาสามดวง วงโคจรของมันบ่งชี้ว่าอาจมาจากส่วนจานหนาของทางช้างเผือก และอาจมีอายุมากกว่าระบบสุริยะเสียอีก นักดาราศาสตร์ทั่วโลกรวมถึงยานอวกาศหลายลำที่อยู่ใกล้ดาวอังคารได้ติดตามสังเกตมันขณะผ่านใกล้ดวงอาทิตย์ในปลายปี ค.ศ. 2025
มีอีกมากมาย
การประเมินชี้ว่าในทุกขณะ อาจมีวัตถุระหว่างดาวขนาดเท่าโอมูอามูอาอยู่ภายในวงโคจรของดาวเนปจูนหลายพันชิ้น แต่ส่วนใหญ่เล็กและจางเกินกว่าจะพบได้ หอดูดาวเวรา รูบิน ซึ่งเริ่มสำรวจท้องฟ้าซีกใต้อย่างเป็นระบบในปี ค.ศ. 2025 คาดว่าจะค้นพบผู้มาเยือนแบบนี้ได้หลายดวงต่อปี
คำศัพท์ในบทความนี้
- interstellar objectวัตถุระหว่างดาว
- 'Oumuamuaโอมูอามูอา
- 2I/Borisovดาวหางบอริซอฟ (2I)
- 3I/ATLASดาวหาง 3I/ATLAS
- escape velocityความเร็วหลุดพ้น
- cometดาวหาง
บทความที่เกี่ยวข้อง
- ดาวหางก้อนน้ำแข็งปนฝุ่นจากขอบระบบสุริยะ ที่เมื่อเข้าใกล้ดวงอาทิตย์จะระเหยเป็นหัวฟุ้งและหางยาวหลายล้านกิโลเมตร
- แถบไคเปอร์และเมฆออร์ต: ขอบนอกของระบบสุริยะเลยวงโคจรของดาวเนปจูนออกไปมีแถบวัตถุน้ำแข็งนับแสนชิ้น ซึ่งดาวพลูโตเป็นสมาชิกตัวหนึ่ง และไกลออกไปอีกพันเท่าคือเปลือกทรงกลมของดาวหางนับล้านล้านดวงที่ห่อหุ้มระบบสุริยะไว้ นี่คือแหล่งที่มาของดาวหางเกือบทุกดวงที่เราเคยเห็น
- กลศาสตร์วงโคจร: พลังงาน วงรี และสมการวิสไววาทุกอย่างที่โคจรในอวกาศ ตั้งแต่ดาวเทียมไปจนถึงดาวหาง ทำตามกฎชุดเดียวกัน ความเร็ว ณ ตำแหน่งใดบนวงโคจรหาได้จากสมการเดียวที่เชื่อมระยะทางกับขนาดของวงโคจร
- ความเร็วหลุดพ้น: ต้องเร็วแค่ไหนถึงหนีแรงโน้มถ่วงได้ถ้าขว้างลูกบอลขึ้นฟ้าแรงพอ มันจะไม่ตกกลับลงมาอีก ความเร็วขั้นต่ำนี้คือความเร็วหลุดพ้น ซึ่งอธิบายได้ว่าทำไมดวงจันทร์ไม่มีบรรยากาศ และทำไมหลุมดำจึงไม่ปล่อยแม้แต่แสงออกมา
- ดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดาวเคราะห์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่น ค้นพบแล้วหลายพันดวง และหลายดวงแปลกกว่าที่เคยจินตนาการไว้