หน้าหลัก › บทความดาราศาสตร์ › วัตถุท้องฟ้า
วัตถุท้องฟ้า

วัตถุระหว่างดาว: ผู้มาเยือนจากระบบดาวอื่น

Interstellar objects

อัปเดตล่าสุด

ภาพวาดจำลองโอมูอามูอา วัตถุระหว่างดาวชิ้นแรกที่พบ
ภาพวาดจำลองโอมูอามูอา วัตถุระหว่างดาวชิ้นแรกที่พบภาพ: ESO/M. Kornmesser, CC BY 4.0 (ย่อขนาดจากต้นฉบับ)

ในปี ค.ศ. 2017 นักดาราศาสตร์พบวัตถุที่พุ่งผ่านระบบสุริยะด้วยความเร็วสูงเกินกว่าจะถูกดวงอาทิตย์ยึดไว้ได้ แปลว่ามันมาจากระบบดาวอื่น นับจากนั้นมีการค้นพบผู้มาเยือนแบบนี้อีก แต่ละดวงเป็นตัวอย่างวัสดุจากระบบดาวที่เราไม่มีวันเดินทางไปถึง

วัตถุในระบบสุริยะโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี เพราะมีพลังงานไม่พอจะหนีแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์ แต่วัตถุที่มาจากนอกระบบสุริยะเข้ามาด้วยความเร็วตั้งต้นจากระยะไกล จึงมีพลังงานรวมเป็นบวก วงโคจรของมันเป็นรูปไฮเพอร์โบลา ผ่านเข้ามาครั้งเดียวแล้วจากไปไม่กลับ

วัดความเป็นผู้มาเยือนได้อย่างไร

ความรี e บอกรูปร่างของวงโคจร วงรีมีความรี e \lt 1น้อยกว่า 1 ส่วนไฮเพอร์โบลามี e > 1ความรีมากกว่า 1 อีกวิธีหนึ่งคือดูว่าความเร็วที่ระยะ r มากกว่าความเร็วหลุดพ้นจากดวงอาทิตย์ที่ระยะนั้นหรือไม่

v > \sqrt{\frac{2GM_\odot}{r}}

ความเร็วที่เหลืออยู่เมื่อออกไปไกลมาก ๆ (v_\infty) บอกความเร็วของวัตถุเทียบกับดวงอาทิตย์ก่อนเข้ามา ผู้มาเยือนทั้งสามที่พบแล้วมีค่านี้ราว 26 ถึง 58 กิโลเมตรต่อวินาที ใกล้เคียงกับความเร็วสัมพัทธ์ทั่วไประหว่างดวงอาทิตย์กับดาวฤกษ์ใกล้เคียง

1I/โอมูอามูอา (ค.ศ. 2017)

ค้นพบโดยกล้อง Pan-STARRS ในฮาวาย หลังจากมันผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์ไปแล้ว ชื่อเป็นภาษาฮาวายแปลประมาณว่า "ผู้ส่งสารจากแดนไกลที่มาถึงก่อน" มันแปลกหลายอย่าง ความสว่างเปลี่ยนมากจนประเมินว่ามีรูปร่างยาวหรือแบนมาก ไม่มีหางหรือฝุ่นให้เห็นแบบดาวหาง แต่กลับเคลื่อนที่เร่งออกจากดวงอาทิตย์เล็กน้อยเกินกว่าแรงโน้มถ่วงจะอธิบายได้ คำอธิบายที่ได้รับการสนับสนุนมากที่สุดคือแก๊สที่ระเหยออกมาโดยไม่มีฝุ่นให้เห็น เช่น ไฮโดรเจนที่ติดอยู่ในน้ำแข็ง ส่วนข้อเสนอว่าเป็นยานของสิ่งมีชีวิตต่างดาวไม่ได้รับการยอมรับในวงวิทยาศาสตร์

2I/บอริซอฟ (ค.ศ. 2019)

ค้นพบโดย เกนนาดี บอริซอฟ นักดาราศาสตร์สมัครเล่นชาวไครเมีย ต่างจากโอมูอามูอาตรงที่มันดูเหมือนดาวหางธรรมดาทุกประการ มีโคมาและหางชัดเจน แต่มีคาร์บอนมอนอกไซด์มากกว่าดาวหางส่วนใหญ่ในระบบสุริยะ ซึ่งบอกว่ามันน่าจะก่อตัวในบริเวณที่เย็นมากของระบบดาวต้นกำเนิด

3I/แอตลาส (ค.ศ. 2025)

ค้นพบเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2025 โดยกล้องสำรวจ ATLAS เป็นดาวหางระหว่างดาวดวงที่สามที่รู้จัก และเคลื่อนที่เร็วที่สุดในบรรดาสามดวง วงโคจรของมันบ่งชี้ว่าอาจมาจากส่วนจานหนาของทางช้างเผือก และอาจมีอายุมากกว่าระบบสุริยะเสียอีก นักดาราศาสตร์ทั่วโลกรวมถึงยานอวกาศหลายลำที่อยู่ใกล้ดาวอังคารได้ติดตามสังเกตมันขณะผ่านใกล้ดวงอาทิตย์ในปลายปี ค.ศ. 2025

มีอีกมากมาย

การประเมินชี้ว่าในทุกขณะ อาจมีวัตถุระหว่างดาวขนาดเท่าโอมูอามูอาอยู่ภายในวงโคจรของดาวเนปจูนหลายพันชิ้น แต่ส่วนใหญ่เล็กและจางเกินกว่าจะพบได้ หอดูดาวเวรา รูบิน ซึ่งเริ่มสำรวจท้องฟ้าซีกใต้อย่างเป็นระบบในปี ค.ศ. 2025 คาดว่าจะค้นพบผู้มาเยือนแบบนี้ได้หลายดวงต่อปี

เปิดในเว็บไซต์ NewTutorAstronomy ›

คำศัพท์ในบทความนี้

บทความที่เกี่ยวข้อง