หน้าหลัก › บทความดาราศาสตร์ › วัตถุท้องฟ้า
วัตถุท้องฟ้า

กลุ่มท้องถิ่น: ละแวกบ้านของทางช้างเผือก

The Local Group

อัปเดตล่าสุด

เมฆแมเจลแลนใหญ่ ดาราจักรบริวารของทางช้างเผือก
เมฆแมเจลแลนใหญ่ ดาราจักรบริวารของทางช้างเผือกภาพ: NOIRLab/AURA/NSF, CC BY 4.0 (ย่อขนาดจากต้นฉบับ)

ทางช้างเผือกไม่ได้อยู่โดดเดี่ยว แต่อยู่ในกลุ่มดาราจักรราวแปดสิบดวงที่ยึดกันด้วยแรงโน้มถ่วง มีดาราจักรใหญ่สามดวง และดาราจักรแคระบริวารอีกจำนวนมาก บางดวงกำลังถูกทางช้างเผือกฉีกและกลืนกินอยู่ในขณะนี้

ดาราจักรส่วนใหญ่ในเอกภพอยู่รวมกันเป็นกลุ่มหรือกระจุก ทางช้างเผือกก็เช่นกัน เราอยู่ในกลุ่มที่เรียกว่ากลุ่มท้องถิ่น ซึ่งกว้างราวสิบล้านปีแสง มีดาราจักรที่รู้จักแล้วราว 80 ดวงหรือมากกว่า ส่วนใหญ่เป็นดาราจักรแคระที่จางมากจนเพิ่งค้นพบในยี่สิบปีที่ผ่านมา และน่าจะยังมีอีกจำนวนมากที่ยังไม่พบ

ดาราจักรใหญ่สามดวง

เมฆแมเจลแลน

สองดาราจักรแคระที่เห็นด้วยตาเปล่าจากซีกโลกใต้เป็นปื้นแสงคล้ายเมฆที่หลุดออกมาจากทางช้างเผือก เมฆแมเจลแลนใหญ่ห่างราว 160,000 ปีแสง เมฆแมเจลแลนเล็กห่างราว 200,000 ปีแสง ชื่อตั้งตาม เฟอร์ดินานด์ มาเจลลัน แม้ชาวพื้นเมืองในซีกโลกใต้และนักดาราศาสตร์อาหรับจะรู้จักมาก่อนแล้ว ทั้งคู่มีดาวเกิดใหม่จำนวนมาก และมีสายแก๊สยาวที่เชื่อมระหว่างกัน ซึ่งเกิดจากแรงไทดัลของกันและกันและของทางช้างเผือก จากประเทศไทยเห็นเมฆแมเจลแลนได้ยาก เพราะอยู่ต่ำมากใกล้ขอบฟ้าทิศใต้

บริวารที่กำลังถูกกลืน

ทางช้างเผือกมีดาราจักรแคระบริวารหลายสิบดวง บางดวงอยู่ใกล้จนถูกแรงไทดัลฉีกออกเป็นสายดาว เช่น ดาราจักรแคระทรงรีคนยิงธนู ซึ่งอยู่อีกฝั่งของใจกลางทางช้างเผือก มีสายดาวพันรอบทางช้างเผือกหลายรอบ และสุดท้ายจะถูกกลืนจนหมด ดาวในฮาโลของทางช้างเผือกส่วนหนึ่งจึงมาจากดาราจักรที่ถูกกลืนไปแล้วในอดีต

อนาคตของกลุ่มท้องถิ่น

เมฆแมเจลแลนใหญ่น่าจะชนกับทางช้างเผือกในอีกราวสองพันล้านปี และแอนดรอเมดาอาจรวมกับทางช้างเผือกในอีกหลายพันล้านปี ในอนาคตที่ไกลมาก ดาราจักรทั้งหมดในกลุ่มท้องถิ่นอาจรวมกันเป็นดาราจักรรีขนาดใหญ่ดวงเดียว ขณะที่ดาราจักรนอกกลุ่มถอยห่างออกไปเรื่อย ๆ ตามการขยายตัวที่เร่งขึ้นของเอกภพ จนมองไม่เห็นอีกต่อไป

ในภาพที่ใหญ่ขึ้น

กลุ่มท้องถิ่นอยู่ที่ชายขอบของกระจุกดาราจักรหญิงสาว ซึ่งมีดาราจักรกว่าพันดวงและอยู่ห่างราว 54 ล้านปีแสง และทั้งหมดเป็นส่วนหนึ่งของมหากระจุกลานิอาเคอา ซึ่งมีดาราจักรราวหนึ่งแสนดวง กว้างราว 500 ล้านปีแสง

เปิดในเว็บไซต์ NewTutorAstronomy ›

คำศัพท์ในบทความนี้

บทความที่เกี่ยวข้อง