โนเบล 1983: จันทรเศขรกับฟาวเลอร์ ชีวิตและความตายของดาว

รางวัลครึ่งหนึ่งมอบให้ สุพราหมัณยัน จันทรเศขร "สำหรับการศึกษาเชิงทฤษฎีเกี่ยวกับกระบวนการทางฟิสิกส์ที่สำคัญต่อโครงสร้างและวิวัฒนาการของดาวฤกษ์" อีกครึ่งมอบให้ วิลเลียม ฟาวเลอร์ "สำหรับการศึกษาเชิงทฤษฎีและการทดลองเกี่ยวกับปฏิกิริยานิวเคลียร์ที่สำคัญต่อการกำเนิดธาตุเคมีในเอกภพ"

จันทรเศขร: ขีดจำกัดของดาวแคระขาว

จันทรเศขรเกิดที่เมืองลาฮอร์ในอินเดียสมัยอาณานิคม (ปัจจุบันอยู่ในปากีสถาน) ในปี ค.ศ. 1930 ขณะอายุ 19 ปี ระหว่างนั่งเรือไปศึกษาต่อที่อังกฤษ เขาคำนวณโครงสร้างของดาวแคระขาวโดยรวมสัมพัทธภาพพิเศษเข้ากับกลศาสตร์ควอนตัม และพบว่ามวลของดาวแคระขาวไม่สามารถเกินค่าหนึ่งได้ คือราว 1.4 เท่าของมวลดวงอาทิตย์

แกนดาวที่หนักกว่านี้ต้องยุบตัวต่อไปเป็นสิ่งที่อัดแน่นกว่า ซึ่งภายหลังรู้ว่าคือดาวนิวตรอนหรือหลุมดำ

ในปี ค.ศ. 1935 เมื่อจันทรเศขรนำเสนอผลงานต่อราชสมาคมดาราศาสตร์ อาร์เทอร์ เอดดิงตัน ผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในวงการดาราศาสตร์ยุคนั้น ลุกขึ้นโต้แย้งต่อหน้าที่ประชุมว่าธรรมชาติคงไม่ปล่อยให้ดาวทำตัวไร้สาระแบบนั้น ความเห็นของเอดดิงตันทำให้งานของจันทรเศขรถูกมองข้ามไปหลายปี จันทรเศขรย้ายไปมหาวิทยาลัยชิคาโก และทำงานสำคัญในอีกหลายสาขา ตั้งแต่พลศาสตร์ของดาว การแผ่รังสีในบรรยากาศดาว จนถึงทฤษฎีคณิตศาสตร์ของหลุมดำ กล้องโทรทรรศน์รังสีเอกซ์จันทราของ NASA ตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา

ฟาวเลอร์: โรงงานธาตุในดาวฤกษ์

ฟาวเลอร์เป็นนักฟิสิกส์นิวเคลียร์ที่สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย เขาวัดอัตราของปฏิกิริยานิวเคลียร์ที่เกิดในดาวด้วยเครื่องเร่งอนุภาคในห้องทดลอง ในปี ค.ศ. 1953 เฟรด ฮอยล์ ทำนายว่านิวเคลียสคาร์บอน-12 ต้องมีระดับพลังงานพิเศษระดับหนึ่ง ไม่เช่นนั้นกระบวนการทริปเปิลแอลฟาจะช้าเกินไปจนเอกภพไม่มีคาร์บอนมากอย่างที่เห็น ทีมของฟาวเลอร์ตรวจสอบและพบระดับพลังงานนั้นจริง

ในปี ค.ศ. 1957 ฟาวเลอร์ร่วมกับ มาร์กาเร็ต เบอร์บิดจ์ เจฟฟรีย์ เบอร์บิดจ์ และฮอยล์ ตีพิมพ์บทความที่เรียกกันตามอักษรย่อว่า B2FH ซึ่งอธิบายอย่างเป็นระบบว่าธาตุแต่ละกลุ่มถูกสร้างขึ้นในดาวด้วยกระบวนการใด ตั้งแต่การหลอมไฮโดรเจนจนถึงการจับนิวตรอนแบบช้าและแบบเร็ว บทความนี้ยังเป็นรากฐานของการศึกษากำเนิดธาตุจนถึงทุกวันนี้ ฮอยล์ไม่ได้รับรางวัลโนเบลร่วมด้วย ซึ่งเป็นที่วิจารณ์กันมาก